اين عهد ؛ و همچنين است كتاب برهان الفتوح تأليف محمد على حسينى نيشابورى كه تاريخ عمومى كاملى است . تاريخ مفضلى تأليف سيد مفضل خان تاريخى است در هفت مقاله از آغاز تا پادشاهى فرخ سير ( 1124 - 1131 ه ) بدين شرح : 1 ) خلقت 2 ) آدم و انبيا 3 ) محمد ( ص ) 4 ) پادشاهان قديم ايران 5 ) خلفا 6 ) سلطان محمود و غزنويان و غوريان و توابع آنان 7 ) تيمور و جانشينانش . در اين كتاب تاريخ هند و پادشاهان و سلسله‌هاى اسلامى آن سرزمين بنابر معمول اين گونه كتابها مفصل و قابل استفاده است « 1 » . بخشى از كتاب شاهد صادق را كه در تاريخست بايد در اينجا از ياد نبريم . در بابهاى پنجگانهء كتاب مذكور اشارتهاى تاريخى مختلف ملاحظه مىشود ولى آنچه اختصاصا مربوط بتاريخست فصل هفتاد و نهم از باب سوم در علم اخبار و سير است كه در آن رخداده‌هاى عمدهء جهان و سال درگذشت گروهى بزرگ از دانشمندان و اديبان و شاعران از سال اول هجرت تا تاريخ 1042 سال‌بسال ضبط شده است . اين بخش را شادروان استاد عباس اقبال آشتيانى از شمارهء چهارم ببعد سال دوم مجلهء يادگار ، كه خود نشر مىداد ، چاپ كرده است . رحمه الله . تاريخ محمد شاهى كه معمولا نادر الزمانى هم خوانده مىشود ، يك تاريخ عموميست كه با توجه بيشتر بتاريخ هند نوشته شده و بذكر رخ‌داده‌هاى دوران محمد شاه ( 1131 - 1161 ه ) يعنى درست سالهاى آخر دورانى كه دربارهء آن مطالعه مىكنيم ، خاتمه يافته است . مؤلف هندى اين كتاب ، خوشحال چند ، كار خود را بسال 1154 تمام كرد « 2 » . اين كتاب به دو مقاله و هر مقاله بجزوهايى تقسيم شده است . مقالهء اول مجمع الاخبار و مقالهء دوم زبدة الاخبار نام دارد . مقالهء اول

--> ( 1 ) - بنگريد بفهرست ريو ، ج 3 ، ص 892 - 893 . ( 2 ) - در بعض نسخ بر بخش مربوط به پادشاهى محمد شاه خلاصه‌يى حاوى تمام دورهء پادشاهى وى تا مرگش بسال 1161 ه افزوده شده است و آن از مؤلف اصلى كتاب نيست .